ಮನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಗೂ ವಿಬಿ ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಯೋಜನೆಗೂ ಇರೋ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇನು?

ವೀಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ - ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಮತ್ತು ಅಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) (VB—G RAM G) ಮಸೂದೆ, 2025 ಅನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2025 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (MGNREGA) ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮಂಡಿಸಿದ ಮಸೂದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್‌ನ ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 18 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆ, ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲೂ ವೀಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ ರೋಜಗಾರ್ ಮತ್ತು ಅಜೀವಿಕಾ ಮಿಷನ್ ( ಗ್ರಾಮೀಣಾ) ಮಸೂದೆಗೆ ಸಂಸತ್‌ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. 

ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ :  MGNREGA ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬದ ವಯಸ್ಕ ಸದಸ್ಯರು ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ದೈಹಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 100 ದಿನಗಳ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 
ಆದರೇ, ವಿಬಿ ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ  ಮಸೂದೆಯು ಖಾತರಿಯನ್ನು 125 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. MGNREGA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 15 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಮಸೂದೆಯು ಈ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ನಿಧಿ ಹಂಚಿಕೆ : MGNREGA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ದೈಹಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ವೇತನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು, ಸಾಮಗ್ರಿ ವೆಚ್ಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚದ ಪಾಲನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಾಮಗ್ರಿ ವೆಚ್ಚ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳು, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ವೇತನ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಪರಿಹಾರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. 
 
ಆದರೇ, ವಿಬಿ ಜಿ ರಾಮ್ ಜಿ ಕಾಯಿದೆಯು  ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಮಸೂದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮಸೂದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮಸೂದೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ನಿಧಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾದರಿಯು 60:40 ಆಗಿರುತ್ತದೆ (90:10). ಮೇಲಿನ ಅನುಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ವೇತನ, ಸಾಮಗ್ರಿ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ.  

 ಈ ಮೊದಲು ಮನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ತಿ ಹಣವನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ದಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಇಲಾಖೆಯೇ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೇ, ಈಗ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚದ ಶೇ.40 ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತೆ ಎಂಬುದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಆರೋಪವಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಶೇ.40 ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಭರಿಸಬೇಕು  ಎಂಬುದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿವೆ. 

ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹಂಚಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಭರಿಸುತ್ತವೆ: ಪ್ರತಿ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯವಾರು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾಯಿದೆ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಹಂಚಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸೂಚಿಸಬೇಕು. ಈ ಹಂಚಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಭರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ವಿರಾಮ: ಮಸೂದೆಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪ್ರತಿ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 60 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಬೇಕು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅವಧಿಯು ಬಿತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಗರಿಷ್ಠ ಕೃಷಿ ಋತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಯೋಜನಾ ಚೌಕಟ್ಟು  : MGNREGA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಸೂದೆಯು ಇದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ: (i) ನೀರಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ, (ii) ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, (iii) ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಮತ್ತು (iv) ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು PM ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು MGNREGA ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮಸೂದೆಯು ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸಹ ಹೇಳಿದೆ.
 ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: (i) ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಮ್ಮುಖವಾಗುವುದನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು, (ii) ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು (iii) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ: ಮಸೂದೆಯು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ: (i) ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದೃಢೀಕರಣ, (ii) ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಜಿಯೋಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, (iii) ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಧಾರಿತ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು (iv) ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು.

ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಎಲ್ಲಾ DTH & Cableನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಸ್​ಫಸ್ಟ್​ ಚಾನೆಲ್​​​ ಲಭ್ಯ.